de Sandra Blog
on work life balanceArchief voor mantelzorg
Mantelzorg-maar dan gepimpt
Het serieuze werk is weer gedaan. Zoals u hebt gezien, heb ik in januari 2011 met Gabor Mooij – (HRM)journalist – een epaper geschreven over mantelzorg. Een praktisch en zakelijk stuk over wat mantelzorg is, met concrete informatie over de regelingen op dat gebied, een aantal praktijkvoorbeelden/situaties, met een doorkijk naar toekomstige ontwikkelingen (vergrijzing, bezuinigingen zorg e.d.). Geschreven voor de werkgevers, managers en de werkende mantelzorgers zelf. Het werd op veel sites opgenomen. Nu dit serieuze werk gedaan is, is het eindelijk weer tijd voor een luchtig stukje over mantelzorg om het woord te pimpen.
Een greep uit de dingen die gebeurden na het epaper. Het werd me weer duidelijk dat mantelzorg hot is en dat het nog maar het begin is van wat gaat komen. De aandacht voor mantelzorg gaat de komende jaren nog enorm toenemen. Ik werd gevraagd voor een symposium ‘Zorg voor Mantelzorg’ dat studenten van de Hogeschool Leiden organiseren. Daarnaast kreeg ik contact met bijzondere mensen, die mij leerden dat er een groot verschil is tussen mantelzorg 24/7 en mantelzorg eens per maand een uurtje. Die mij ook van het verschil vertelden tussen partnerzorg en mantelzorg. Zorgen voor je zieke partner is heel anders dan zorgen voor je zieke ouder. Ook leerde ik dat mantelzorgers van kinderen (bijvoorbeeld van een autistisch kind) een categorie is die helemaal niet aangesproken wil worden als mantelzorger. Je bent en blijft en voelt je ouder/vader/moeder en niet mantelzorger.
Differentiatie is kortom heel belangrijk. Waar hebben we het over? Moet u als werkgever iemand vrij geven als 24/7-mantelzorger of 1/30-mantelzorger?
Ook leerde ik dat in bedrijven inmiddels wel wat aandacht aan mantelzorg wordt besteed, maar dat bij de inventarisatie van hoeveel mantelzorgers er in het bedrijf zijn, er soms geen duidelijkheid komt. Mantelzorgers melden zich niet. Waarom? Wellicht omdat ze zichzelf niet als mantelzorger zien, niet zo behandeld willen worden, het onderdeel van hun privéleven vinden of er op het werk niet over willen spreken. Mocht u in een vergadering eens vragen: ‘Wie is hier mantelzorger, m.a.w. wie zorgt hier voor anderen en wie zijn die anderen voor wie u zorgt?’ dan ben ik benieuwd wat u te horen krijgt.
Wat ik u graag meegeef uit alle reacties van de echte mantelzorgers is hoe belangrijk de juiste toon is, of zoals de Fransen zeggen ‘C’est le ton qui fait la musique’. Mantelzorgers zijn niet zielig en willen dus ook niet als zodanig aangesproken worden. Het zijn vaak niet de minsten onder ons. Het zijn vaak sterke mensen die hard werken, die vaak geen keuze hebben en/of bewust geen andere keuze hebben willen maken. Het zorgen voor een ander doen zij ‘gewoon’ of ‘gewoon erbij’. Voor die (in mijn ogen vaak immense) klus willen ze erkenning en geen medelijden. En ze willen zeker niet op de verkeerde toon in aangesproken worden. Alsof ZIJ hulp nodig hebben. Zij GEVEN juist hulp en dan past alleen welgemeende bewondering, dank of een compliment.
Zal ik u vertellen wat ik denk over mantelzorg? Het wordt een belangrijk issue in duurzame inzetbaarheid, in HRM, in leidinggeven, een belangrijk management issue. Vorige week heb ik de cijfers weer voorbij zien komen over ontgroening en vergrijzing. Die liegen er niet om.
Maar wat ik echt denk? Ik zou de term pimpen.
Als ik het woord hoor, denk ik namelijk aan mijn lieve oma. Als we naar buiten gingen stond ze in de gang, met haar opgestoken haren in een knotje en dan zei ze: “Wacht even, ik moet even mijn mantel aantrekken”. En dan deed ze d’r jas aan.
Mijn oma zong prachtig en was een van de vrolijkste mensen die ik ken. Mijn leukste verhalen komen bij haar vandaan. Dus ik denk graag aan haar. Maar ja, die mantel … dat woord alleen al …
Het andere eind van het spectrum is Kluun. Kluun is misschien wel de eerste mantelzorger waar wij op grote schaal van gelezen hebben. Maar of hij ‘mantelzorger’ genoemd had willen worden, zouden we moeten navragen.
Ergens tussen deze twee uitersten zweeft het woord ‘mantelzorg’. Ik zou dus de term ‘mantelzorg’ in een kekke, nieuwe, leren jas steken, hip en hot maken. Dan krijg je er automatisch meer zin in om er iets mee te doen. Dan dekt de vlag de lading ook. Mantelzorgers dat zijn de stoere mannen en vrouwen onder ons, die naast hun werk gewoon nog voor een ziek familielid zorgen of voor hun zieke partner. Kijk, dat zijn de mensen die weten wat werken is.
Helemaal voor hen: Work hard. Live balanced.
Sandra Kruijt
Duurzame inzetbaarheid – handen en voeten
Het nieuwe toverwoord in Nederland is natuurlijk duurzame inzetbaarheid. Het woord circuleert al maanden/1-1,5 jaar in de kringen waar zo’n nieuw woord begint en vervolgens begint het door te sijpelen in de Nederlandse (werk)samenleving. Waar gaat het om?
Het gaat om plannen om iedereen te laten doorwerken tot 67 jaar. Hoe moet je voor elkaar krijgen dat iedereen vitaal, gezond en geïnspireerd langer aan het werk is in een tijd waarin de werdruk hoog is en mensen steeds meer rollen krijgen (naast uw werk bent u ook nog mantelzorger etc.). Duurzame inzetbaarheid is als het ware overheidsbeleid in uitvoering.
Duurzame inzetbaarheid is nu waar we als werkgever, als medewerker, als ondernemer en als ZZP’er (zelfstandige zonder personeel) mee aan de slag moeten. Er ligt een heel veld aan interessante vragen open en een hele nieuwe wereld rond de juiste aanpak gaat open. Ik breng graag Het Nationaal Inzetbaarheidsplan onder uw aandacht. Het is een prachtig zeer uitgebreid instrument, een samenwerking tussen het Werkgeversforum Kroon op het Werk, TNO, Lifeguard en andere aanbieders zoals mijn bedrijf Priorities. De door mij bedachte en ontwikkelde Balanstool Priorities.nu als onderdeel daarvan.
Vorige week was ik bij de SER en de Belgische SERV op een studiedag over duurzame inzetbaarheid. Bijzonder goed om te zien dat work life balance als onderdeel wordt gezien van duurzame inzetbaarheid. Dat is voor mij goed nieuws en een kroon op mijn werk. Sinds ik in 2004 met het onderwerp aan de slag ging, heb ik mij als een soort roepende in de woestijn gevoeld. Het is leuk om nu niet meer te roepen, maar gewoon te horen dat work life balance een onderwerp is dat in besluitvorming wordt meegenomen.
Van 2005-2007 heb ik De Balanstool Priorities.nu ontwikkeld, de berekening van de balans in het werk en de balans tussen werk en privé. Met deze tool kun je HNW (Het Nieuwe Werken) gewoon berekenen. Wilt u met uw bedrijf of leidinggevende bespreken of u een gedeelte van uw taken thuis kunt doen? U kunt het berekenen en de ander inzicht geven in wat u buiten kantoor werkt. Zo maakt u heldere afspraken, bent u daarop aanspreekbaar en kunt u wegblijven uit ingewikkelde gesprekken over vertrouwen als daar het manco (bij de ander) zit.
Wilt u weten hoe ouders werk en zorg kunnen combineren? Werk en zorg en samen werken en zorgen. Ook dat geeft u vorm met De Balanstool. Veel stellen verdelen namelijk de tijd wel, maar vergeten de taken te verdelen. ‘Ik ben een middag thuis, ik de andere middag’. Maar wat handig/noodzakelijk is om op die middag aan gezinstaken of aan taken rond de kinderen te doen, wordt niet afgestemd. Dit, terwijl het gemakkelijk te berekenen is, concreet te maken en gemakkelijk te verdelen.
Veel mensen denken nog steeds dat een goede work life balance het verdelen van je tijd over twee categorieen is: werk of privé. In werkelijkheid is work life balance het verdelen van uw tijd over 12-15 verschillende categorieën/wizards om in de taal van de Balanstool te blijven. Timemanagement pur sang. Pro-actief vaststellen hoe u uw leven voert, uw lifestyle vormgeven.
Donderdag 21 april a.s. spreek ik op het symposium van de Leidse Hoogeschool (Programma Zorg voor Mantelzorg). U bent van harte welkom. Het gaat over dementie en mantelzorg. Heel goed dat deze studenten nu al bewust bezig zijn met hoe ze later in hun werkend leven de zorg voor zieke ouders moeten vormgeven. De relatie met de werkgever en de mantelzorgtaken die je – mocht ertegenaan lopen – vooraf en pro-actief kunt regelen zal ik bespreken. Want een overspannen medewerker, die naast 40 uur werken, wellicht voor kinderen zorgt, ook nog voor een dementerende ouder zorgt en die uitvalt met burnoutklachten is op dit moment de schrik van iedere werkgever. Terwijl het eigenlijk werkgever en werknemer samen zijn die dit pro-actief aan kunnen pakken om te garanderen dat de medewerker gewoon (en duurzaam) kan blijven werken.
Hebt u geen werkgever met wie u dit samen kunt vormgeven, bijvoorbeeld als u als zelfstandig ondernemer werkt en dit zonder personeel doet? Dan wijs ik u in ieder geval op de publicatie ‘ZZP’ers in beeld – Een integrale visie op zelfstandigen zonder personeel’ Advies (hier te downloaden) van de SER van oktober 2010. Ik denk dat het tijd is voor de eerste HRM afdeling voor ZZP’ers en ben dat voor u tot nader order.
U ziet, hopelijk, net als ik, dat er een mooie taak voor mij is weggelegd, om te werken aan bewustwording rond duurzame inzetbaarheid, het belang van een goede work life balance en het praktisch ermee aan de slag gaan. Om op die manier het begrip ‘duurzame inzetbaarheid’ dat op dit moment nog weinig concreet klinkt, handen en voeten te geven. Balanstool Priorities.nu – handen en voeten – wel te verstaan.
Sandra Kruijt
Persbericht – Structurele aandacht voor mantelzorg bevordert balans werk-privé
Persbericht, 28 januari 2011
Mr. Sandra Kruijt en drs. Gabor Mooij hebben samen een e-paper geschreven over mantelzorg en personeelsbeleid. Hun belangrijkste conclusie is dat een werkgever structureel moet letten op signalen dat een werknemer moeite heeft met het combineren van arbeid en zorg.
Een op de acht medewerkers van bedrijven en organisaties is een mantelzorger. De werk-privébalans is een belangrijk knelpunt bij mantelzorg. Veel werkende mantelzorgers voelen zich overbelast. Vaak gaan mensen er van uit dat het zorgen voor een ziek familielid er gewoon bij hoort. Daarmee vergeten ze dat een te grote belasting door de combinatie werk en zorg dan ook normaal kan worden. De mantelzorger kan zich dan steeds vaker ziek melden op het werk. Dit verzuim is voor de werkgever onverklaarbaar als de mantelzorger op zijn werk niet over de zorgtaken praat.
Zorggesprek
Kruijt en Mooij concluderen dat het afstemmen van mantelzorg en werk soepeler verloopt als werkgever en werknemer tijdig een ‘zorggesprek’ voeren. Een werkgever voorkomt ziekteverzuim als direct leidinggevenden letten op signalen dat een medewerker moeite heeft met de combinatie van mantelzorg en werk. Door het goed laten aansluiten van werk en mantelzorg voldoet de werkgever aan zijn zorgplicht als goed werkgever. Verder benadrukken Kruijt en Mooij de rol en de eigen verantwoordelijkheid van de (hard werkende) medewerker-mantelzorger.
Links:
U kunt de e-paper gratis lezen en downloaden op www.priorities.nl/public/files/Mantelzorgpaper.pdf of uitgaven.mooij.info/mantelzorgpaper.pdf.
Noten voor de redactie:
Drs. Gabor Mooij is journalist en tekstschrijver sinds 2002. Zijn specialisaties zijn HRM, de sociale zekerheid, pensioenen en financiële producten. Hij heeft zes boeken op het gebied van werk en inkomen op zijn naam staan. Daarnaast schrijft Gabor veel voor vaktijdschriften en websites. Gabor is door Freelancematch.nl op 20 januari 2011 uitgeroepen tot een van de beste tien tekstschrijvers voor ondernemers in Nederland. Informatie over Gabor en zijn werk vindt u op http://www.mooij.info/. Wilt u contact met Gabor over het e-paper dan kunt u hem bereiken via 0172-243875 of via www.mooij.info/contact.html.
Mr. Sandra Kruijt begon haar loopbaan als advocaat en werd later (corporate) HRM-manager. Sinds 2001 werkt zij als zelfstandig HRM-consultant, professional organizer en work life balance specialist. Hiervoor ontwikkelde zij in een tweejarig project de internetapplicatie De Balanstool Priorities.nu – de berekening van de balans in het werk en de balans tussen werk en privé. Zij geeft workshops over balans werk en privé, licenseert de Balanstool Priorities.nu en adviseert bedrijven en professionals met haar bedrijf Priorities – Professional Organizing . Voor meer informatie over de e-paper kunt u Sandra bereiken via 010-5216211 / 06-29377289 of via sandra.kruijt@priorities.nl.
